1) Η διάγνωση του καρκίνου ποτέ και σε οποιαδήποτε ηλικία δεν είναι εύκολο να ανακοινωθεί, πόσο μάλλον όταν αυτή αφορά ένα παιδί ή έναν έφηβο.  Παρ’ όλο που ο καρκίνος σαν νόσος δεν είναι τόσο συχνή στα παιδιά συγκριτικά με τους ενήλικες, περίπου 1 στα 285 παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα διαγνωστούν με την νόσο πριν την ηλικία των 20 ετών.

2) Κι ενώ οι εφαρμοζόμενες θεραπείες έχουν αυξήσει το ποσοστό επιβίωσης για πολλούς τύπους καρκίνου της παιδικής ηλικίας, η νόσος εξακολουθεί να είναι η δεύτερη αιτία θανάτου στα παιδιά στις ηλικίες 5 – 14 ετών, μετά τα ατυχήματα.

Οι μορφές του καρκίνου που εμφανίζονται στα παιδιά και στους έφηβους διαφέρουν από αυτές των ενηλίκων.

3) Οι πιο συχνές μορφές των νεοπλασιών στα παιδιά και τους εφήβους ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία:

  1. Στις ηλικίες 0–14 ετών οι πιο συχνοί είναι:
  • Η οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία (26%).
  • Όγκοι Εγκεφάλου και του ΚΝΣ (21%).
  • Νευροβλάστωμα (7%) (επινεφρίδια)
  • κ’ Non-HodgkinΛέμφωμα (6%).
  1. Στις ηλικίες 15–19 ετών:
  • HodgkinΛέμφωμα (15%).
  • Καρκίνωμα του Θυρεοειδούς (11%).
  • Όγκος του ΚΝΣ και του Εγκεφάλου (10%).
  • Όγκοι των Γονάδων (8%).

Η ταξινόμηση γίνεται σύμφωνα με τον ιστολογικό τύπο και όχι με την ανατομική θέση του πρωτοπαθούς όγκου, όπως γίνεται στους ενήλικες.

4) Στα παιδιά ηλικίας 0–14 ετών η πιθανότητα της διάγνωσης και της θνησιμότητας είναι μεγαλύτερη στα κορίτσια, ενώ τα ποσοστά επιβίωσης είναι παρόμοια.

Στους εφήβους, τα αγόρια και τα κορίτσια έχουν παρόμοια ποσοστά εμφάνισης αλλά τα ποσοστά επιβίωσης είναι μεγαλύτερο για τα κορίτσια.

Αυτές οι διαφορές αντανακλούν και τους διαφορετικούς τύπους νεοπλασιών που παρουσιάζονται στα δύο φύλλα στις αντίστοιχες ηλικιακές ομάδες.

5) Από το 1975 ώς το 2010, η πιθανότητα του παιδικού καρκίνου αυξήθηκε, με ένα μέσο όρο της τάξης του 0,6% το χρόνο τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική.

Συγκεκριμένα, τα αυξημένα ποσοστά αφορούν: την Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία, την Οξεία Μυελογενή Λευχαιμία, το non-Hodgkin Λέμφωμα και τους όγκους Γονάδων.

Οι λόγοι για την αύξηση των ποσοστών εμφάνισης είναι άγνωστοι.

Πιθανόν να οφείλονται σε αύξηση των περιστατικών που με την σειρά τους οφείλονται σε παράγοντες του περιβάλλοντος ενώ σίγουρα η δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και πρόσβασης σε ιατρικά κέντρα έχουν συνεισφέρει προς αυτή την κατεύθυνση.

Τα αυξημένα ποσοστά των όγκων του ΚΝΣ που παρουσιάστηκαν την δεκαετία του 1980 φαίνεται ότι οφείλονται στην αυξημένη ικανότητα εντοπισμού των όγκων αυτών μέσω της εισαγωγής της μαγνητικής τομογραφίας και της στερεοτακτικής βιοψίας στην κλινική πράξη.

6) Το ποσοστό των θανάτων παρουσίασε σταθερά σταδιακή πτώση από το 1975 ως το 2010 με μέσο όρο 2,1% το χρόνο και συνολικά πτώση της θνησιμότητας πάνω από 50%.

Ποιά είναι η πιθανότητα εμφάνισης νεοπλασίας των παιδιών και των εφήβων?

Ένα παιδί που γεννιέται στις Ην. Πολιτείες της Αμερικής έχει 0,24% πιθανότητα εμφάνισης της νόσου πριν την ηλικίας των 15 ετών και 0,35% πριν την ηλικία των 20 ετών.

Πιο απλά 1 στα 408 παιδιά θα διαγνωστούν με καρκίνο πριν την ηλικία των 15 ετών και 1 στα 285 παιδιά πριν την ηλικία των 20 ετών.

Κάθε χρόνο στην Ελλάδα από καρκίνο νοσούν 14 παιδιά ηλικίας 0 ως 15 ετών ανά 100.000 παιδικού πληθυσμού και 20 έφηβοι ανά 100.000 πληθυσμού ηλικίας 15-18 ετών.  Συνολικά μπορούμε να πούμε ότι στην χώρα μας 300 παιδιά ετησίως προσβάλλονται από καρκίνο, κυρίως Λευχαιμία.

7) Η νόσος θεωρείται σπάνια στην παιδική ηλικία.  Ακόμα και σήμερα που καταγράφεται παγκοσμίως μια αυξητική τάση στα περιστατικά καρκίνου των παιδιών, η σπανιότητα παραμένει βασικό χαρακτηριστικό της νόσου.

Το πιο βασικό χαρακτηριστικό της νόσου όμως αφορά τα υψηλά ποσοστά ίασης: 3 στα 4 παιδιά που νοσούν με καρκίνο θεραπεύνται.

Έτσι την 1η Ιανουαρίου 2010, 379.112 άτομα ηλικίας 0-19 ετών, ήταν τα παιδιά που κατάφεραν να βγουν νικητές στις Ην. Πολιτείες σύμφωνα με τις μελέτες.

Περίπου 1 στους 530 ενήλικες στις ηλικίες 20-39 είναι επιζώντες από κάποιο τύπο καρκίνου της παιδικής ηλικίας.

8) Ποιοί είναι οι επιβαρυντικοί παράγοντες για τον καρκίνο της παιδικής ηλικίας.

Σε αντίθεση με τους καρκίνους των ενηλίκων, τα αίτια της εμφάνισης του καρκίνου των παιδιών δεν είναι γνωστά για όλους τους τύπους καρκίνων.

  • Η Ιονίζουσα Ακτινοβολία είναι ένας καλά αναγνωρίσιμος αιτιολογικός παράγοντας, δεδομένων των μελετών που έχουν πραγματοποιηθεί μετά από έκθεση σε ακτινοβολία.
  • Η έκθεση σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας (ατομικές βόμβες, πυρηνικό ατύχημα στο Τσερνομπίλ) έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση της λευχαιμίας.
  • Χημικές ουσίες: προϊόντα που χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία όπως το βενζένιο και πιθανώς η φορμαλδεΰδη έχουν ενοχοποιηθεί, σε υψηλές συγκεντρώσεις.
  • Γενετικές ανωμαλίες: όπως το σύνδρομο Downαλλά ακόμα περισσότερο η παρουσία ανώμαλου χρωμοσώματος γνωστό ως χρωμόσωμα της Φιλαδέλφειας.
  • Μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα που είναι σχετικά σπάνιες αιματολογικές παθήσεις.
  • Ιοί (όπως ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV, EPV, HIV).
  • Χημειοθεραπεία: όσοι υποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο κάποια στιγμή στη ζωή τους.
  • Το κάπνισμα των γονέων είναι ένας σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας που αυξάνει την πιθανότητα του ηπατοβλαστώματος (ενός τύπου ηπατικού καρκίνου στα νεαρά παιδιά) αλλά δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να συνεχιστεί με την λευχαιμία (κυρίως την οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία).

9) Ποιά είναι τα συμπτώματα του καρκίνου των παιδιών.

Η διάγνωση του καρκίνου στα παιδιά απαιτεί και προϋποθέτει ευαισθητοποιημένους γονείς αλλά και παιδιάτρους με δυνατά αντανακλαστικά που να αξιολογούν σωστά τυχόν ύποπτα ευρήματα και να παραπέμπουν τα παιδιά για εξειδικευμένο έλεγχο.

Οι γονείς θα πρέπει να ακολουθούν ένα τακτικό πρόγραμμα ιατρικών επισκέψεων στον παιδίατρο και να βρίσκονται σε εγρήγορση όταν παρουσιάζεται κάποιο ασυνήθιστο ή επίμονο σύμπτωμα.

Τέτοια συμπτώματα είναι:

  • Επίμονος πυρετός
  • Συχνές λοιμώξεις
  • Αίσθημα αδυναμίας ή κόπωσης
  • Ωχρότητα
  • Κεφαλαλγία που μπορεί να συνοδεύεται από εμετούς
  • Μώλωπες – μελανιές
  • Αιμορραγίες (ούλα – μύτη)
  • Αρθραλγίες ή εντοπισμένα και επίμονα άλγη
  • Απώλεια βάρους
  • Διαταραχή όρασης.

10) Με βάση τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση ο ιατρός θα ζητήσει μια σειρά από εργαστηριακές εξετάσεις.

Από τη στιγμή που η μορφή και το στάδιο της νόσου τυποποιηθεί, η θεραπευτική ομάδα δομεί ένα σχέδιο το οποίο εμπεριέχει τον ακριβή τύπο θεραπείας: χειρουργική επέμβαση, χημειοθεραπεία, ακτινοβολία, τη συχνότητα με την οποία τα παιδί θα λαμβάνει θεραπεία καθώς και τη διάρκεια αυτής με χρονοδιάγραμμα από 6-24 μήνες.

11) Η φαρμακευτική αντιμετώπιση είναι το ένα σκέλος της θεραπείας που χρειάζεται ο μικρός ασθενής.

Εξίσου σημαντική για την πορεία της υγείας του είναι και η ψυχολογική υποστήριξη.

Τα αρνητικά συναισθήματα, το αίσθημα μειονεξίας, το άγχος ο φόβος και οι δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις είναι συχνές ψυχικές καταστάσεις που βιώνουν τα παιδιά αυτά.

Επιπρόσθετα, οι συνεχείς ιατρικές εξετάσεις, οι νοσηλείες, η συνεχής εναλλαγή των ειδικών, η ανασφάλεια σε σχέση με την εξέλιξη της ασθένειας επηρεάζουν την ψυχική λειτουργία του παιδιού, την αυτοπεποίθησή του και συχνά επιφέρουν αντιδραστικότητα, άρνηση, εξάντληση, διαταραχή της συνοχής της οικογένειας, αρνητικά συναισθήματα στα αδέλφια των παιδιών αυτών και τελικά ενοχές στους μικρούς ασθενείς λόγω της επιβάρυνσης και των προβλημάτων που τα ίδια θεωρούν ότι έχουν προκαλέσει στην οικογένεια.

Σύμφωνα με τις μελέτες παιδιά και έφηβοι με λευχαιμία παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά συμπεριφορικών και συναισθηματικών προβλημάτων από τις ομάδες ελέγχου, ενώ οι γονείς βιώνουν τον εαυτό τους ως «λιγότερο αποτελεσματικό».

Σχετικά με την προσαρμογή των οικογενειών στην ασθένεια, οι έρευνες δείχνουν ότι πολλές οικογένειες προσαρμόζονται στα προβλήματα του παιδιού, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν έντονους δεσμούς και επαρκείς στάσεις υποστήριξής του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν δημιουργείται συναισθηματική επιβάρυνση στους γονείς και προβλήματα στην οικογένεια.

Για την ομαλή ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και εξέλιξη του παιδιού είναι πολύ σημαντικό να τυγχάνει υποστήριξης και ολοκληρωμένης φροντίδας από ομάδα ειδικών που να καλύπτουν τις σωματικές αλλά και τις ψυχολογικές του ανάγκες, τα σχολικά και τα κοινωνικά του προβλήματα.

Για τους λόγους αυτούς η παρέμβαση πρέπει να εστιάζεται τόσο στο παιδί όσο και στην ίδια την οικογένεια.

12) Το παιδί πρέπει να βοηθείται για να κατανοήσει και να αποδεχτεί τη νόσο του, ώστε να δέχεται τις απαραίτητες θεραπείες.

Πρέπει να ενθαρρύνεται να αντιμετωπίζει το μέλλον με αισιοδοξία και να ενισχύεται η προσωπική συμμετοχή του σε θέματα διαχείρισης της ασθένειας.

Η οικογένεια πρέπει να στηρίζεται από τον οικογενειακό ιατρό και από ειδικό ψυχικής υγείας για να αποδεχθεί την ασθένεια του παιδιού.

Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεργάζονται με κοινωνικές υπηρεσίες και με υπηρεσίες ψυχικής υγείας.

Το παιδί πρέπει να υποστηρίζεται σε θέματα μαθησιακά και εκπαιδευτικά.

Βλέπουμε λοιπόν ότι ο καρκίνος της παιδικής και εφηβικής ηλικίας δεν αφορά μόνο τον ασθενή και την οικογένειά του, αλλά ολόκληρη την κοινωνία.  Και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά εφόσον ο άνθρωπος σαν οντότητα είναι πολυσήμαντος με αλληλεπιδράσεις.

13) Η παγκόσμια ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Φεβρουαρίου, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης Γονέων με Καρκινοπαθή Παιδιά.

Σκοπός είναι η ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης για τις νεοπλασίες των παιδιών και η ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος σχετικά με τις ανάγκες των παιδιών που νοσούν από καρκίνο σε όλο τον πλανήτη.

Καταλήγοντας ο καρκίνος της παιδικής και εφηβικής ηλικίας δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ταμπού, αλλά σαν γεγονός που μας αφορά, που υπάρχει γύρω μας, δίπλα μας, μπροστά μας.

Όταν προσεγγιστεί με τα μάτια της καρδιάς, της ψυχής και της λογικής ανοιχτά μπορεί να αντιμετωπιστεί και να οδηγήσει σε λύση.  Όταν η κοινωνία είναι ευαισθητοποιημένη και ενημερωμένη μπορεί και να εφεύρει τους τρόπους ώστε όλα τα παιδιά ανεξάρτητα καταγωγής, φυλής, προέλευσης να έχουν πρόσβαση στη διάγνωση και στη θεραπεία.

Το οφείλουμε στον άνθρωπο, στο παρόν, στο παιδί, στο μέλλον.

save-an-angel-juniorsclub

 

Written by Poly Nikolaou

Leave a Comment